كاربرد الكتروموتور
الكتروموتور دستگاهي است كه با تبديل انرژي الكتريكي به مكانيكي، نيروي مورد نياز را براي كاربردهاي مختلف صنعتي، ساختماني، كشاورزي و خانگي، تامين ميكند. در اثر توليد گشتاور حاصل از برهمكنش جريان الكتريكي و ميدان مغناطيسي سيمپيچهاي درون موتور، محور يا شفت ميچرخد (موتورهاي دوار) يا به شكل طولي جابجا ميشود (موتورهاي خطي) و حركت مورد نياز را ايجاد ميكند.
امروزه الكتروموتور به دستگاهي همهكاره تبديل شده و كاربرد آن را ميتوان در فعاليتها و مكانهاي مختلف و نيز در زندگي روزمره مشاهده كرد. در اين مقاله قصد داريم با كاربرد انواع الكتروموتور آشنا شويم. اگر در مورد الكتروموتورها و اجزاي آن آشنايي نداريد، پيشنهاد ميكنيم ابتدا مقاله اجزاي الكتروموتور را مطالعه فرماييد.
انواع الكتروموتور
الكتروموتورها بر اساس پارامترهاي مختلفي دستهبندي ميشوند، اما پايهاي ترين حالت دستهبندي اين محصولات، جريان ورودي آنها است. بر اين اساس الكتروموتورها به دو دسته AC (جريان متناوب) و DC (جريان مستقيم) تقسيم ميشوند. الكتروموتورهاي AC نيز ميتوانند تك فاز يا سه فاز باشند.
كاربردهاي الكتروموتور DC
الكتروموتورهاي DC از جريان الكتريكي مستقيم استفاده و آن را به نيروي مكانيكي تبديل ميكنند؛ اين موتورها به دليل سادگي ساختار و كنترل پذيري بالا، تنظيم سرعت و توليد گشتاور بالا در سرعتهاي پايين، در كاربردهاي مختلفي استفاده ميشوند:
دستگاههاي رولينگ و پيچيدن محصول در صنايع نساجي و كاغذسازي و نيز بازوهاي رباتيك در صنايع خودروسازي به علت قابليت كنترل دقيق موقعيت.
نوار نقاله، جرثقيل و بالابر به خاطر قابليت توليد حركت با سرعت ثابت.
لوكوموتيوها به علت نياز به گشتاور بالا در سرعتهاي پايين.
خودروهاي برقي
كاربردهاي الكتروموتور AC
ميزان استفاده از الكتروموتورهاي AC در مقايسه با موتورهاي DC، بسيار بيشتر است. از اين الكتروموتورها به صورت گسترده در كاربردهاي مختلف صنعتي و غيرصنعتي استفاده ميشود:
لوازم خانگي
خطوط مونتاژ
سيستم نوار نقاله
ماشينهاي بستهبندي
سيستم هاي تهويه مطبوع
پمپ و كمپرسورها
جرثقيل و بالابرها
صنايع نفت و گاز
صنايع كشاورزي
بر اساس ولتاژ شبكه توزيع برق كشور ما، تغذيه موتورهاي AC ميتواند تك فاز (230 ولت) يا سه فاز (380 ولت) باشد. در صنايع، كاربرد الكتروموتورهاي سه فاز به علت مزاياي فراواني كه نسبت به موتورهاي تك فاز دارند، بسيار بيشتر است.
مزاياي الكتروموتورهاي سه فاز نسبت به تك فاز
راندمان بالاتر گشتاور راهاندازي بيشتر توليد توانهاي بالا عمر بيشتر
انواع كاربرد الكتروموتور در صنعت
موتورهاي الكتريكي نقش مهمي در صنايع دارند و نيرو و گشتاور مورد نياز طيف وسيعي از ماشين آلات و تجهيزات صنعتي را تأمين ميكنند. معمولا به علت نياز به توان و گشتاور بالاتر، در صنعت بيشتر از الكتروموتورهاي سه فاز استفاده ميشود، چرا كه موتورهاي تك فاز قادر نيستند توانهاي بيشتر از 5 اسب بخار توليد كنند. برخي از رايجترين كاربردهاي الكتروموتور عبارتند از:
كارخانجات و واحدهاي توليدي: از الكتروموتورها در كارخانجات و براي كاربردهاي توليدي مانند سيستمهاي تسمه نقاله، بالابرها، اتوماسيون، خطوط مونتاژ و تجهيزات جابجايي مواد استفاده ميشود.
پمپها و كمپرسورها: يكي از مهمترين موارد كاربرد الكتروموتور در صنعت، موتورهاي الكتريكي هستند كه در پمپها و كمپرسورها در صنايعي مانند نفت و گاز، تصفيه آب، سيستمهاي HVAC و فرآوري مواد شيميايي استفاده ميشوند.
فنها و دمندههاي صنعتي: فنها و دمندههاي صنعتي به منظور تهويه، سرمايش و گردش هوا در صنايع مختلف همچون معادن، كشاورزي و كارخانجات توليدي به كار ميروند؛ نيروي مورد نياز اين تجهيزات را نيز الكتروموتورها تأمين ميكنند.
ابزارهاي صنعتي: تقريباً تمام ابزارها و ماشين آلات صنعتي از موتور الكتريكي استفاده ميكنند. دستگاههاي تراش، برش، فرز، آسياب و متههاي مورد استفاده در صنايع فلزكاري و نجاري، از جمله اين تجهيزات هستند.
رباتيك صنعتي: الكتروموتور يكي از اجزاي ضروري در رباتهاي صنعتي است كه بيشتر در اتوماسيون فرآيندهاي توليدي استفاده ميشوند.
كاربرد الكتروموتور در لوازم خانگي
اگر در خانه به اطراف خود نگاه كنيم وسايل برقي مختلفي را ميبينيم كه در ساختار آنها، يك موتور الكتريكي به كار رفته است. تغذيه ورودي اين موتورها از نوع تك فاز است. تجهيزات الكتريكي كه در خانه از الكتروموتور استفاده ميكنند را ميتوان اين گونه دستهبندي كرد:
لوازم خانگي: يخچال، ماشين لباسشويي، ماشين ظرفشويي، مخلوطكن و چرخ گوشت
سيستمهاي تهويه مطبوع: كولر آبي، كولر گازي، سيستم سرمايش و گرمايش، فن تهويه
ابزارهاي برقي: دريل، ماشين اصلاح
دستگاههاي سرگرمي و اسباب بازي
كاربرد انواع الكتروموتور در لوازم خانگي
تك فاز AC DC يونيورسال
با اتصال به پريز فعال ميشوند. قابل شارژ يا با باطري كار ميكنند. تغذيه موتور هم با AC و هم DC؛
سرعت اين موتورها با تغيير ولتاژ اعمالي، قابل تغيير است.
ظرفشويي
كولر آبي
يخچال
هواكش ماشين اصلاح شارژي
اسباب بازيها
دريل شارژي چرخ گوشت
چرخ خياطي
مخلوطكن
جاروبرقي
كاربرد الكتروموتور در صنعت ساختمان
كاربرد الكتروموتور در صنعت ساختمان به قدري واضح و ضروري است كه از زمان شروع به ساخت، تا تكميل ساختمان و بهرهبرداري از آن، حضور الكتروموتورها قابل مشاهده است. از نظر تغذيه ورودي، الكتروموتور بيشتر تجهيزات ساختماني از نوع تك فاز است، اما موتور آسانسورها و برخي از تجهيزات سيستمهاي تهويه مطبوع از نوع سه فاز است.
كاربرد الكتروموتور در صنعت
تجهيزات مورد استفاده در فرايند احداث ساختمان تجهيزات مورد استفاده در ساختمان
موتور ويبره بتن
بالابر كارگاهي
چكش برقي
دستگاه فرز
دريل برقي آسانسور
پمپهاي آب
دربهاي برقي ريموتي
تجهيزات گرمايش، سرمايش و تهويه مطبوع
كاربرد الكتروموتور در كشاورزي
امروزه استفاده از الكتروموتورها در كشاورزي و دامداري به يك ضرورت تبديل شده است. تغذيه الكتروموتورهاي كشاورزي، به صورت تك فاز يا سه فاز است. اين موتورها به خاطر كار در شرايط سخت، قابل اطمينان و بادوام هستند. استفاده از الكتروموتور در كشاورزي، نياز به نيروي انساني و نيز زمان عمليات مختلف را كاهش ميدهد.
معمولا هنگام صحبت در خصوص كاربرد الكتروموتور در كشاورزي، اولين موضوعي كه به ذهن خطور ميكند، آبياري است. در كنار سيستمهاي آبياري و پمپهاي آبرساني كشاورزي، نوارهاي نقاله، آسيابها و خردكنها نيز از الكتروموتور استفاده ميكنند.
كاربرد الكتروموتور را در صنعت دامداري نيز ميتوان مشاهده كرد. در ساختمان دستگاههاي انتقال علوفه، دستگاه پركن خوراك دام و نيز شيردوش گاو، از الكتروموتور استفاده ميشود.
جمعبندي
در اين مقاله با اهميت الكتروموتور و كاربردهاي آن در زمينههاي مختلف آشنا شديم. از صنعت گرفته تا لوازم خانگي، صنعت ساختمان و نيز كشاورزي ميتوان دستگاهها، تجهيزات و ابزاري را مشاهده كرد كه با انواع الكتروموتورها (AC، DC، سه فاز يا تك فاز) كار ميكنند.
لازم به ذكر است كه كاربرد الكتروموتورها تنها محدود به شاخههاي بحث شده نيست و با افزايش سرعت پيشرفت تكنولوژي، حضور و كاربرد الكتروموتورها را در زمينههاي مختلف مشاهده ميكنيم. تجهيزات مربوط به انرژيهاي نو و تجديدپذير مانند پنلهاي خورشيدي (براي تغيير جهت پنلها به سمت نور خورشيد)، توربينهاي بادي و خودروهاي الكتريكي؛ رباتيك؛ و نيز تجهيزات صنايع پزشكي، همگي از الكتروموتورها و سيستمهاي كنترل موتوري پيشرفته، بهره ميگيرند.
برچسب: ،
ادامه مطلب