صنعت روز

اینورتر چیست؟ راستشو بخواید مدتها بود دنبال یه فرصت بودم تا در مورد این سوال یه مطلب خوب بنویسم که بالاخره توی تعطیلات فرصتی پیش اومد. امیدوارم از نتیجه کار راضی باشید و مطلب به دردتون بخوره. اینورتر یا درایو در کنار سافت استارتر دستگاه ای هستش که توی صنعت بصورت متداول برای کنترل دور موتور سه فاز مورد استفاده قرار گرفته و میگیره. این نوشته برای عزیزانی هستش که آشنایی کافی با این تکنولوژی ندارند و می پرسند اصلا کار اینورتر چیست و در صنعت چه کار میکنه یا چگونه کار می کند؟ سوالاتی رایج درباره خود اینورتر یا کاربرد اینورتر که بنده سالهاست آشنا هستم.

سعی میکنم از بیان مطالب غیرکاربردی بپرهیزم

آنچه در این مقاله می‌خوانید:
سیستم کنترل دور موتور AC – یه مقدمه کوتاه
درایو AC یا دستگاه اینورتر برق صنعتی چیست؟
کاربرد اینورتر در صنعت
تفاوت اینورتر و درایو
ساختمان داخلی اینورتر درایو
1- قسمت ورودی دستگاه: یکسوساز (Rectifier)
2- قسمت میانی: لینک دی سی (DC-Link)
3- قسمت خروجی دستگاه: اینورتر (Inverter)
4- قسمت کنترلِ IGBT ها (واحد کنترل یا CPU)
اصول و طرز کار اینورتر چیست و چگونه کار می کند؟
و جمع بندی
سیستم کنترل دور موتور AC – یه مقدمه کوتاه
کنترل سرعت الکتروموتور AC با درایو اینورتر
در کارخانجات و مراکز صنعتی، استفاده از موتور AC سه فاز جایگاه ویژه‌ای داره. در همین راستا کیفیت راه‌اندازی و کنترل دور موتورهای AC به 2 دلیل مورد توجه است:

بهینه‌سازی مصرف انرژی
کاهش استهلاک مکانیکی سیستم و موتور AC
لذا با توجه به اهمیت این موضوع، برای راه اندازی موتورهای AC از تجهیزاتی مثل درایو اینورتر (Inverter Drive) و راه انداز نرم (سافت استارتر یا Soft Starter) استفاده میشه.

پاسخ به 20 سوال رایج درباره سافت استارتر
چون میخوام بحث طولانی نشه فقط یه یادآوری کوچیک بکنم که سرعت دینام یا الکتروموتور سه فاز از رابطه زیر حساب میشه:

پس برای تغییر سرعت یا باید تعداد قطب ها رو عوض کنید، که میشه موتور دو-دور یا باید فرکانس رو تغییر بدید که میشه اینورتر.

راه سومی هم وجود نداره. (البته داریم درباره موتور سه فاز صحبت میکنیم. موتورهای دیگه داستان خودشون رو دارند)

سیستم کنترل دور موتور AC با اینورتر
سیستم کنترل دور موتور AC با اینورتر
درایو AC یا دستگاه اینورتر برق صنعتی چیست؟
دستگاه اینورتر برق صنعتی یا درایو کنترل دور موتور دستگاهیه که برای کنترل سرعت موتور AC سه فاز کاربرد داره. همانطور که میدونیم روشهای سنتی کنترل سرعت موتور سه فاز AC مانند روش دالاندر یا اتوترانسفورماتور و … محدودیت هایی دارند. برخلاف این روش های قدیمی، درایو اینورتر میتونه سرعت چرخش موتور سه فاز رو بالاتر یا پایین تر از سرعت نامی موتور سه فاز، کنترل کنه و باعث بشه دستگاه ما با سرعت دلخواه حرکت کنه.

کار اینورتر چیست؟
کار اینورتر چیست؟
پس اگه جایی توی کارگاه یا کارخونه یه الکتروموتور یا دینام سه فاز داشتید و خواستید سرعت اش رو کنترل کنید، احتمالا تنها راه اتون استفاده از اینورتور یا درایو هستش.

هنگام خرید اینورتر به این 6 فاکتور کلیدی توجه ویژه نمائید
با اینورتر مدیوم ولتاژ آشنا هستید ؟
پس اینورتر یعنی چه؟ اینورتر یعنی تغییر دهنده سرعت چرخش موتور سه فاز.

کاربرد اینورتر در صنعت
یکی از سوالات اینه که کار اینورتر چیست یا اینورتر در صنعت چه کاربردی دارد؟

آیا شما یه پمپ آب سه فاز دارید و میخواید آبدهی پمپ رو متناسب با نیاز تنظیم کنید؟
آیا شما یه فن دمنده دارید که شدت باد اون بیش از حد هستش و باید کم بشه؟
آیا شما توی کارگاه یه تسمه نوار نقاله دارید و میخواید سرعت حرکت اون رو با توجه نیاز اتون تنظیم و کم و زیاد کنید؟
کار اینورتر در صنعت تنظیم و کنترل دور ادوات صنعتی با توجه به نیاز ماست. مثلا وظیفه اینورتر صنعتی این هستش که با کنترل دور هواکش یا فن، شدت جریان هوا را کم یا زیاد میکنه (شکل زیر) یا مثلا در نوار نقاله عملکرد اینورتر این هستش که با تنظیم سرعت کانوایر متناسب با نیاز، بهترین بهره‌برداری را از خط تولید فراهم کنه.

مرجع مطالب

عملکرد اینورتر چیست؟ نمونه کاربرد اینورتر در فن و هواکش
عملکرد اینورتر چیست؟ نمونه کاربرد اینورتر در فن و هواکش
برای کاربرد اینورتر علاوه بر موارد فوق باز هم میشه مثال زد:

آیا توی ساختمون آسانسوری دارید که حرکت کابین توی شروع و توقف نرم نیستش؟
آیا جرثقیل کارگاه هنگام استارت جریان راه اندازی زیادی میکشه که برق شما جواب نمیده؟
آیا گیربکس شما خرابی اش در طول زمان خیلی زیاد هستش و هزینه سرویس اش بالاست؟
موارد فوق هم فقط و فقط با کاربرد اینورتر هستش که حل میشه. در این موارد عملکرد اینورتر این هستش که سرعت الکتروموتور سه فاز رو بصورت آرام آرام زیاد میکنه و بصورت آرام آرام کم میکنه که مشکلات بالا حل بشه.

امیدوارم مثال های فوق برای کاربرد اینورتر، تونسته باشه روشن کنه اینورتر یعنی چه.

کار اینورتر چیست؟
در یک کلام، کنترل دور موتور سه فاز

موارد بسیار زیادی برای کاربرد اینورتر در صنعت میشه مثال زد. نمونه‌های دیگری از کاربرد اینورتر در صنعت:

اینورتر برای کنترل دور انواع پمپ‌های افقی، پمپ سانتریفیوژ، پمپ کفکش و …
اینورتر برای کنترل دور هواکش، فن و دمنده های صنعتی و جت فن
اینورتر برای آسانسور و پله برقی
پانچ های صنعتی
بالمیل
نوارنقاله یا کانوایر
دستگاه سنگبری
جمع‌کن و بازکن
اینورتر برای بالابر کارگاهی و صنعتی
جرثقیل سقفی، جرثقیل دروازه ای و تاور کرین
ماشین آلات نساجی و دستگاههای ریسندگی
سنگ‌شکن
دستگاههای تزریق پلاستیک و اکسترودر
دستگاههای خشک‌کن قالیشویی
دستگاه رنگرزی
وینچ
دستگاه همزن و میکسر
پرکن مواد
خطوط نورد سرد و گرم
پرس های صنعتی
اینورتر برای کرکره برقی
اینورتر نانوایی
درباره هر کدوم از این موارد کاربرد اینورتر واقعا کلی مطلب وجود داره. انشالله در یک مقاله جداگانه درباه هر کاربرد صحبت میکنم.

دستگاه های که در بالا برای کاربرد اینورتر اشاره شد در صنایع مختلف وجود دارند: از صنایع غذایی گرفته تا صنعت نفت و گاز و حتی صنایع دریایی. بنابراین احتمالا هر صنعتی رو که شما تصور کنید میتونید در اون جایگاهی برای کار و کاربرد اینورتر پیدا کنید.

انواع صنایع برای کاربرد اینورتر و درایو